Ekonomija

Prema većini pokazatelja opština Majdanpek pripada grupi nerazvijeih i devastiranih opština Srbije.

Važna karakteristika ekonomske situacije je izrazito nepovoljna privredna i svojinska struktura, neadekvatne i nedovoljno razvijene infrastrukturne i institucionalne predispozicije lokalnog ekonomskog razvoja, nedovoljna razvijenost MSP i privatnog sektora, negativna vrednost ukupog ND opštine, smanjen obim investiranja, rast nezaposlenosti, nezadovoljavajući stepen samoorganizovanosti lokalne privrede, stanje izolovanosti i neorganizovana ponuda, problemi dugovanja, nedostatak tržišnosti, nerazvijenost menadžmenta i marketinških veština, kao i visok stepen socijalnih tenzija.

Privredna kretanja u opština Majdanpek su tokom proteklog perioda opadala što je uticalo da nekadašnji industrijski gigant za 10 godina postane jedna od opština koja je stekla status devastiranog područja u Srbiji. Relativno slaba institucionalna podrška razvoju privatnog sektora uticala je na nedovoljnu promenu svojinske strukture preduzeća. Međutim, i pored porasta broja preduzeća to nije doprinelo rastu broja zaposlenih i životnog standarda.

Ličnu karta opštinske privrede predstavlja sektor vađenja ruda i prerada metala.

Evidentna izrazita privredna depresiranost posledica je drastičnog pogoršanja pozicije domaće izvozno orijentisane privrede (kojoj pripada najveći broj preduzeća opštine) u međunarodnoj razmeni, smanjenja proizvodnje u Rudniku bakra, i prerađivačkim kapacitetima i bakra, zlata i srebra, te nedostatka izvora sredstava za finansiranje tekuće proizvodnje i razvoja i drugih nepovoljnih razvojnih okolnosti.

Materijalne fondove opštine čine kapaciteti sledećih preduzeća iz sektora prerađivačke industrije i vađenja rude i kamena:

- Rudnik bakra Majdanpek DOO - je preduzeće u društvenoj svojini, predstavlja deo RTB Bor grupe. Bavi se proizvodnjom rude i koncentrata bakra, magnetita, olova i cinka. Sem toga, bavi se pružanjem proizvodnih usluga. Proizvodnja se odvija u okviru tri organizacione jedinice: Površinski kop, Flotacija i Proizvodne usluge. Od otvaranja (1961. godine) do danas rudnik je proizveo 1.325.000 tona bakra u koncentratu, preko 80.000 kg zlata i 415.000 kg srebra, čija je ukupna vrednost veća od 4.000 miliona US$. Godišnje se proizvede oko 12,5 miliona tona rude bakra, iz čega se dobije 125.000-130.000 tona koncentrata bakra.

Osnovna obeležja rada i razvoja rudnika Majdanpek do 1990. godine bila su intenzivnost, savremenost, visoka produktivnost i konkurentnost. Oslonac ovakvog razvoja bio je pre svega u stručnim kadrovima, kojima i danas raspolaže, i primeni najsavremenijih svetskih tehničko - tehnoloških rešenja, uz permanentno investiranje u nabavku kapitalne rudarske i procesne opreme. Period posle 1990. godine karakteriše pad fizičkog obima proizvodnje na nivo od 6,5 miliona tona, što je za oko 50% više u odnosu na 1990. godinu. Nakon gotovo četiri decenije uspešnog rada Rudnika, znatno su otežani prirodni i nastali složeni tehničko - tehnološki i ekonomski uslovi eksploatacije i prerade rude. Sadašnji stepen iskorišćenosti kapaciteta iznosi 60% (optimalno je 80%), zbog čestih kvarova alata i oruđa za rad, za čiju popravku su potrebni delovi iz uvoza. Sa 40,6% vrednosti stalne imovine u ukupnoj imovini opštinske privrede, ovaj «industrijski div» je dugogodišnji gubitaš. Unutrašnje slabosti za razvoj rudarstva su zastarela oprema i tehnologija, slabo korišćenje kapaciteta, neostatak finansijskih sredstava i veliki dugovi iz proteklog perioda.

- IPM - Industrija za preradu Majdanpek - je mešovito preduzeće i predstavlja deo poslovnog sistema RTB Bor grupe. Kapacitete koriste sa svega 60%, zbog nedostatka sirovina i materijala i zbog zastoja u plasmanu. Pad standarda i siva ekonomija u potpunosti su ugrozili opstanak na domaćem tržištu, a izvoz je sveden na 10-20%. Jedno od tri velikih preduzeća opštine Majdanpek, predstavlja jednog od tri najveća gubitaša lokalne ekonomije. Očekuje se u narednom periodu završetak procesa privatizacije. Kao slabosti evidentno je slabo korišćenje kapaciteta, nedostatak obrtnih sredstava, otežana nabavka sirovine, siva ekonomija i nelojalna konkurencija.

- Fabrika bakarnih cevi Majdanpek DOO - je privatizovano preduzeće, zadružnog tipa. Bavi se preradom bakra i legura od bakra, odnosno, proizvodnjom bakarnih i mesinganih cevi raznih profila. Ključne proizvode predstavljaju presovane, valjane i vučene cevi, a pored toga, rade se i PVC i medicinske cevi. Instalisani kapacitet je oko 12 hiljada tona cevi godišnje. Od samog osnivanja (1979. godine) fabrika je bila orjentisana na inotržište. Do 1991. godine izvozila je 9-10 hiljada tona cevi godišnje u 30-tak zemalja. Raspadom Jugoslavije i uvođenjem sankcija fabrika je ostala bez tržišta. Još krajem 90-tih stepen iskorišćenosti kapaciteta pao je na ispod 40%, usled nedostatka obrtnih sredstava. Zastupljena je tehnologija druge generacije.

- Drvna industrija za razvoj ima sirovinsku bazu, a zatim i neke izgrađene kapacitete. Prirodni resurs je šumsko bogatstvo opštine Majdanpek na 72% njene teritorije. Rešavanjem problema na relaciji vlasnik-korisnik, eksploatacija šuma bi dodatno bila stimulisana sa makro niova.